Świat nieustannie się zmienia. Technologie pojawiają się i znikają, imperia wzrastają i upadają, społeczeństwa przechodzą kolejne fale entuzjazmu i rozczarowania. W tym nieprzerwanym ruchu człowiek bardzo chętnie używa jednego szczególnego słowa: postęp. Słowo to stało się niemal automatycznym elementem współczesnego języka. Mówi się o postępie naukowym, społecznym, moralnym czy cywilizacyjnym, często bez zastanowienia nad jego […]
„Lalka” Netflixa i polskie „Żądło”: jak jedna adaptacja przecięła kraj na pół i przestawiła relacje w polu kultury W Polsce istnieją teksty kultury, które nie są już tylko literaturą, lecz stały się częścią zbiorowej tożsamości. Lalka Bolesława Prusa należy do tej kategorii. To powieść, która od ponad wieku pełni funkcję kulturowego zwierciadła, w którym odbija […]
Antropologia, w sensie, którego potrzebuje monizm relacyjny, nie zaczyna się od człowieka jako istoty, lecz od człowieka jako węzła drżeń, jako miejsca, w którym pole symboliczne zagęszcza się na chwilę, aby wydać z siebie formę, która myśli, mówi, działa i cierpi. Człowiek nie jest tu substancją, nie jest „kimś” w klasycznym sensie metafizyki, lecz jest […]
Tradycyjne koncepcje filozoficzne — od Platona po Hegla — przedstawiały świat takim, jakim chcieliby go widzieć ich autorzy. Każdy system był w istocie projekcją psychologiczną, subtelną formą autoterapii, próbą uporządkowania własnych ran, lęków i pragnień. Rzymianie ujęli to w swojej dumnej formule Exegi monumentum: oto wzniosłem pomnik, który ma przetrwać mnie samego. Za tą pychą […]