✦ Rozdział IV – Epistemologia relacyjna Na początku warto przywołać zdanie odsłaniające niekonsekwencję współczesnego myślenia o matematyce i rzeczywistości. Faggin zauważa, że niektórzy uznali matematyczny opis świata za samą rzeczywistość – jakby struktura symboliczna mogła zastąpić ontologię, jakby język mógł stać się substancją. Zdanie to otwiera przestrzeń dla epistemologii relacyjnej, pokazując łatwość pomylenia mapy z […]

✦ Rozdział VII – Relacyjność jako dynamika formy Rzeczywistość nie składa się z rzeczy, lecz z różnic. Każda różnica rodzi napięcie, a każde napięcie – możliwość formy. W tym rozdziale przechodzimy od intuicji relacyjności do jej dynamiki: od relacji jako minimalnej jednostki rzeczywistości do formy jako chwilowej stabilizacji; od zdarzenia jako transformacji formy do informacji […]

✦  Rozdział VI – Tautologia dynamiczna Ontologia relacyjna, chcąc stać się systemem, musi przejść przez moment formalizacji. Nie dlatego, że formalizm jest konieczny do zrozumienia świata, lecz dlatego, że pozwala zrozumieć strukturę podtrzymującą ten świat. Formalizacja nie jest tu dodatkiem, ale odsłonięciem wewnętrznego porządku, w warstwie opisowej pozostającego ukrytym. Tautologia dynamiczna jest pierwszym miejscem, w […]

✦ Rozdział V – Matematyka jako projekcja ontologii Matematyka od dawna uchodzi za najprzejrzystszy język stworzony przez człowieka – język zdający się nie tylko opisywać świat, lecz także odsłaniać jego strukturę. W historii myśli wielokrotnie powracała pokusa uznania jej za coś więcej niż narzędzie: za samą ontologię, za substancję rzeczywistości ukrytą w równaniach. To pokusa […]